براساس آمارهاي جهاني، از هر 10 نفر آلوده به ويروس ايدز در جهان، 9 نفر از ناقل بودن خود بي‌اطلاع‌ اند. بنابراين پيشنهاد معاونت اجتماعي سازمان بهزيستي مبني بر اجباري كردن آزمايش ايدز پيش از ازدواج بي‌جا نيست. اما از آنجا كه صحبت درباره بيماري ايدز در ايران هنوز تابوست، مسئولان درباره اجباري كردن اين آزمون اختلاف‌ نظر دارند.

وزارت بهداشت، كميته مبارزه با ايدز و سازمان انتقال خون به‌ شدت با اين اقدام مخالفت كرده‌اند و اين كار را فاقد ارزش علمي و اجتماعي مي ‌دانند. دكتر گويا، رئيس مركز مديريت بيماري‌هاي وزارت بهداشت، مي ‌گويد: «تست قبل از ازدواج ايدز در هيچ‌ جاي دنيا انجام نمي‌شود. ما بايد سطح آموزش همگاني را به‌ حدي برسانيم كه افراد با سابقه رفتارهاي پرخطر داوطلبانه براي آزمايش ايدز مراجعه كنند.» گروهي از مخالفان هزينه سنگين اين قبيل آزمون‌ها را علت مخالفت خود ذكر مي‌ كنند و گروهي ديگر بار رواني تحميل ‌شده بر زوج‌ها را. اما شايد با رايگان كردن آزمايش ايدز قبل از ازدواج و محرمانه نگه‌ داشتن نتايج بتوان از بار رواني اين اقدام كاست.

 گاه براي تشخيص قطعي ايدز، انجام سه نوبت آزمايش جداگانه لازم است، زيرا اين آزمون موارد مثبت و منفي كاذب زيادي دارد. از زماني كه ويروس وارد بدن فرد مي‌شود تا هنگامي كه نتيجه آزمون مثبت شود فاصله وجود دارد. ممكن است اين فاصله شش هفته تا شش ماه باشد. در موارد نادر، اين زمان تا حدود شانزده ماه است. به اين مرحله، مرحله پنجره مي ‌گويند. در مرحله پنجره، فرد آلوده و آلوده ‌كننده است، ولي نتيجه آزمايش او به‌ طور كاذب منفي مي‌ شود. بنابراين داشتن يك تست منفي به معناي آلوده نبودن به ويروس HIV نيست. اين روند ممكن است يك سال طول بكشد. در اين صورت خانواده‌ها بايد تا زمان مشخص شدن نتيجه قطعي در انتظار بمانند.

در حال‌ حاضر انجام آزمون‌هاي تشخيصي براي تالاسمي و بيماري‌هاي آميزشي و نيز اعتياد به مواد مخدر براي ازدواج ضروري است و زوج‌هاي جوان بايد براي ازدواج قانوني نتيجه اين آزمايش‌ها را به دفتر ثبت ازدواج ارائه دهند. اما انجام آزمايش تشخيص ايدز براي ازدواج اجباري نيست و زوجين مي ‌توانند داوطلبانه با تقبل هزينه‌ها اين آزمون را انجام دهند.

وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي كلينيك‌هاي مثلثي راه‌اندازي كرده است. سه رأس مثلث نمادين فعاليت‌هاي اين كلينيك‌ها شامل مشاوره و درمان اعتياد، مشاوره و درمان ايدز، مشاوره و درمان بيماري‌هاي آميزشي به غير از ايدز است. در بخش مشاوره و درمان ايدز، هدف طولاني كردن مرحله كمون بيماري ايدز است. درمان ايدز بسيار پرهزينه است. افرادي كه در مرحله فعال بيماري ايدز هستند سالانه به داروهايي با قيمت تخميني شش ميليون تومان نياز دارند كه تمام اين هزينه را وزارت بهداشت و درمان مي ‌پردازد.

كلينيك‌هاي مثلثي با حفظ كليه اصول رازداري و تنها با ارائه يك كُد به بيمار مبتلا به ايدز و بدون دريافت اطلاعات شخصي به اين بيماران كمك مي ‌كنند.

دكتر مينو محرز فعاليت اين كلينيك‌هاي مثلثي را تشريح مي ‌كند: «اولين كلينيك مثلثي در كرمانشاه تأسيس شد كه بعدها بهترين مركز مشاوره شناخته شد. بيماران به مكان‌هايي احتياج دارند كه پاسخگوي آنها باشد. كلينيك‌ها ابتدا در سه نقطه كشور تأسيس شدند، به همين علت، به آنها كلينيك‌هاي مثلثي گفته مي ‌شود. درحال ‌حاضر اين كلينيك‌ها در اكثر نقاط كشور تأسيس شده‌اند. پزشكاني كه در اين كلينيك‌ها فعاليت مي‌ كنند بيماران را معاينه مي ‌كنند و كارهاي اوليه مانند واكسيناسيون و آزمايش‌هاي تشخيصي را براي آنان انجام مي ‌دهند. همچنين به آنها مشاوره مي‌دهند.»

اما به گفته دكتر محبوبه حاج ‌عبدالباقي، رئيس بخش عفوني بيمارستان امام‌ خميني، اطلاعات بيماران مبتلا به ايدز درباره اين بيماري بسيار كم است؛ حال آنكه آموزش مهم ‌ترين و مؤثرترين راه جلوگيري از انتقال اين بيماري است. وي مي‌ گويد: «بايد برخوردها در سطح جامعه به‌ گونه‌اي باشد كه صحبت از اين مسائل و بيان مشكلات امري عادي تلقي شود. همچنين، بايد به جوانان، كه گروه در معرض خطر ابتلا به بيماري ايدز، هستند، راه‌هاي محفوظ ماندن از خطر را آموزش دهيم.»

به گفته دكتر حسين حاتمي، متخصص بيماري‌هاي عفوني و گرمسيري، اساسي ‌ترين راه براي كنترل ايدز مبارزه با نابساماني‌هاي اجتماعي و فقر فرهنگي است. او پيشنهاد مي‌ كند: «مسئولان بهداشت مدارس بايد به نوجوانان بياموزند كه اعتياد تزريقي، داشتن شركاي جنسي متعدد و رفتارهاي مخاطره‌ آميزي كه منجر به زنداني شدن مي‌ شود خطر ابتلا به ايدز را افزايش مي ‌دهد».

برخي منابع خبري به نقل از وزارت بهداشت تعداد مبتلايان كمتر از 19 سال را در كشور 140 نفر اعلام كرده‌اند. اين آمار نگران‌ كننده لزوم توجه به آموزش دانش ‌آموزان و نوجوانان را نشان مي ‌دهد.

در اواخر سال گذشته، علي زرافشان، مديركل دفتر تأليف و برنامه ‌ريزي كتب درسي وزارت آموزش و پرورش، در گفت‌وگو با رسانه‌هاي داخلي، از توزيع حدود دو ميليون جزوه آموزشي «پيشگيري از ايدز» در دبيرستان‌هاي سراسر كشور خبر داد. دبيران زيست ‌شناسي مقطع اول دبيرستان ملزم به گذراندن دوره‌هاي آموزشي ويژه‌اي براي آموزش دانش‌آموزان شدند و تدريس جزوه «پيشگيري از ايدز» به‌عنوان فصلي از كتاب درس زيست‌ شناسي اجباري شد. در اين جزوه، كه به زباني ساده نوشته شده، دانش‌آموزان با ويروس ايدز، راه‌هاي انتقال بيماري و نحوه مقابله با آن آشنا مي ‌شوند. با اجراي اين برنامه آزمايشي، در سال تحصيلي جاري طرح مشابهي به شكل گسترده‌تر در مدارس كشور اجرا خواهد شد.

اما هنوز فقدان آموزش به نحو چشمگيري در گروه‌هاي مختلف اجتماعي به چشم مي‌خورد و فقط 23 مركز مشاوره بيماري‌هاي رفتاري براي آموزش و مشاوره بيماران ايدز در ايران وجود دارد.

در اين ميان، رسانه‌هاي ديداري، شنيداري و نوشتاري نقش بسيار مهمي در آگاه‌سازي مردم و پيشگيري از بيماري ايدز دارند. در كشورهاي اروپايي، ساخت فيلم‌هاي مستند آموزشي ايدز به‌ويژه براي جوانان تجربه‌ اي موفق در آگاه‌سازي عمومي بوده است. جوانان تمايل زيادي به شنيدن نصيحت ندارند. با ساخت فيلم‌هاي آموزشي مي ‌توان ابعاد اين بيماري را به تصوير كشيد و راه‌هاي پيشگيري را آموزش داد. ساخت فيلم مستند داستاني 75 دقيقه‌اي به نام «متولد ايدز»، به‌ كارگرداني عليرضا رزازي‌فر، از جمله اين تلاش‌هاست. اين فيلم كه با ساختاري دراماتيك بيماري ايدز و زندگي بيماران مبتلا را به تصوير مي ‌كشد زير نظر كارشناسان و متخصصان نامداري نظير دكتر مينو محرز، دكتر رسولي‌ نژاد و دكتر ستايش تهيه شده است.

تجربه جهاني مقابله با ايدز نشان داده است كه وزارت بهداشت نمي‌تواند به ‌تنهايي اين وظيفه سنگين را بر عهده گيرد و دخالت نيروهاي مردمي بدون ترديد اجتناب‌ناپذير است. در ايران نيز مانند ساير كشورهاي جهان نقش سازمان‌هاي غيردولتي در فعاليت‌هاي ضد ايدز روزبه‌ روز پررنگ ‌تر مي ‌شود.

دكتر صديقه ضيائي، رئيس مؤسسه تحقيقات، بازتواني و بهبود زندگي زنان، در كارگاه آموزشي مشاوره در ايدز، كه اواخر تيرماه سال جاري به‌همت مركز امور مشاركت زنان نهاد رياست‌ جمهوري و مؤسسه تحقيقات، بازتواني و بهبود زندگي زنان برگزار شد، نقش سازمان‌هاي غيردولتي در كنترل بيماري ايدز را بسيار مفيد دانست و گفت: «عوامل ملي و مذهبي هر جامعه در ميزان گسترش بيماري ايدز و نوع برخورد آنان با اين بيماري مؤثرند. نهادهاي مدني كه از دل جامعه برخاسته ‌اند، با آگاهي از وضعيت بومي و فرهنگي هر كشور، در مسير پيشبرد برنامه‌هاي جهاني كنترل و مبارزه با ايدز فعاليت مي‌كنند. سازمان‌هاي غيردولتي خود جمعي را به‌كار مي‌گيرند و همكاري‌هاي منطقه‌اي را جذب مي ‌كنند. در اين ميان سازمان‌هاي زنان با توانمندسازي و آموزش زنان آنان را با راه‌هاي پيشگيري از ايدز آشنا مي‌ كنند و وسايل لازم براي اين كار را به‌آساني در اختيار داوطلبان قرار مي‌دهند. همچنين، اين سازمان‌ها، با تلاش براي رفع تبعيض‌هاي جنسيتي، عرصه را براي فعاليت زنان براي مبارزه با ايدز فراهم مي‌ كنند، زيرا در جوامعي كه خشونت جنسي نسبت به زنان وجود دارد، زنان بيشتر از مردان قرباني ايدز مي‌ شوند».

عملي كردن شعار «هر نوع رابطه جنسي خارج از چارچوب ازدواج ممنوع» از ديگر راه‌هاي كنترل بيماري ايدز است. بايد به افراد جامعه تعليم داد كه در يك زندگي زناشويي طولاني، درصورتي‌كه زوج جنسي نسبت به هم وفادار باشند و خود را به رعايت اصول اخلاقي ملزم كنند، خطر انتقال ويروس ايدز از طريق تماس‌هاي جنسي آنها را تهديد نخواهد كرد. اما هرگونه رابطه جنسي خارج از اين چارچوب ، مشكوك و پرخطر است.

آرماني که استفاده ازروبان قرمز را باب کرد آرمان آگاهي يافتن و آگاهي دادن به عموم درباره بيماري ايدز بود.

در سال1991  گروهي از هنرمندان ، که بسياري از دوستان آنها بر اثر ابتلاء به ايدز جان خود را از دست داده بودند، با تأسيس گروه ايدز تجسمي (THE VISUAL AIDS ARTISTS CAUCUS) در شهر نيويورک تصميم گرفتند با به خدمت گرفتن هنر، به نبرد با اين بيماري مرگبار بپردازند. اولين بار آنان بودند که روبان قرمز را به عنوان نشان گروه خود انتخاب کردند.

پاتريک او کانل ، بنيانگذار گروه ايدز تجسمي ، هنوز هم روي تک تک لباس هاي خود يک روبان قرمز دارد؛ و البته خود او هم به ايدز مبتلاست.

او مي گويد: من از ايدز نمي ميرم، من با ايدز زندگي مي کنم. رفقاي زيادي داشتم که وقتي بيمار شدند، خيلي جوان بودند. آنها همه در جواني از دنيا رفتند و من زندگي خود را براي آنها صرف مي کنم.

با پاتريک در حالي که روي کاناپه اي در منزلش، واقع در منطقه شمالي شهر نيويورک نشسته است، گفتگو مي کنم . چهره او از بيماري تکيده شده ، اما هنوز در وجودش سرزندگي مشهود است.

در کنار او الن فريم، از اعضاي گروه 15نفره ايدز تجسمي، نشسته است. او که يک عکاس است در سال 1991مانند ديگر اعضاي اين گروه يک هدف را دنبال مي کرد و آن هم يافتن وسيله اي بود که بتواند مردم را وادار به انديشيدن درباره ايدز کند.

الن مي گويد : چاره ديگري نداشتيم. ما بايد از هنرمان استفاده مي کرديم. درست مثل اين بود که ايدز يک شبه کل جامعه هنري نيويورک را مي بلعد. ناگهان چشم باز کرديم و ديديم خيلي از همکاران و دوستان ما دارند با مرگ دست و پنجه نرم مي کنند.

او ادامه مي دهد: ابتکار استفاده از روبان موقعي به فکر ما رسيد که ديديم چطور پس از پايان جنگ خليج فارس آمريکايي ها حتي در شهرهاي کوچک آمريکا، براي حمايت از سربازان، از روبان هاي زرد استفاده کردند. اما سؤال بعدي اين بود که چه رنگي براي روبان ايدز مناسب است و بعد با آن چه بايد کرد؟

آن زمان بود که بحث ميان گروه در گرفت و سرانجام آنها در مورد رنگ قرمز به توافق رسيدند.

الن در اين باره مي گويد: ما با رنگ هاي ديگر شروع کرديم. بعد يکي يکي آنها را کنار گذاشتيم و بالاخره رنگ قرمز را انتخاب کرديم چون رنگي است که جلب توجه مي کند و همچنين حسي پر شور را القا مي کند.

به او يادآوري مي کنم که قرمز همچنين رنگ خون است و پاتريک با تأييد حرف من اضافه مي کند: و همين طور رنگ عشق .

گروه هنرمندان ايدز تجسمي، ابتدا برسرشکل پايپون به عنوان نماد ايدز اختلاف داشت، اما پس از مدتي طرحي را پذيرفت که حالا در سراسر جهان به عنوان سمبل ايدز شناخته مي شود.

آن سال، پاتريک در برادوي، مرکز تئاترآمريکا در نيويورک، آشناياني داشت و مراسم اهداي جوايز توني (TONY AWARDS) نيز قرار بود به زودي برگزارشود. گروه، سه هزار روبان قرمزي را که آماده کرده بود به محل برگزاري مراسم تحويل داد. اما اتفاقي که افتاد هرگز براي آنها تصور نبود . هنگام پخش سراسري اين مراسم از تلويزيون آمريکا ، جرمي آيرنزJEREMY IRONS هنرپيشه سرشناس بريتانيايي، درحالي که يکي از اين روبان ها را برسينه داشت در برابر دوربين ها ظاهر شد.

الن مي گويد: ماحيرت کرديم. البته مي دانستيم پروژه خوبي داريم اما فکرش را هم نمي کرديم روزي بتوانيم مردم را راضي کنيم روبان ها را به سينه بزنند. در مراسم جوايز توني همه آن را به سينه داشتند. سر از پا نمي شناختيم . خوابش را هم نمي ديديم ابتکار ما درچنين ابعاد وسيعي مورد استقبال قرار گرفته باشد.

به اين ترتيب بود که روبان قرمز به سرعت به نماد زيباي يک بيماري زشت مبدل شد.

اما گروه ايدز تجسمي نه از روبان قرمز و نه از هيچ روبان ديگري کسب درآمد نکرده است. پاتريک مي گويد : نکته مهم در باره اين پديده اين است که خود به خود رواج پيدا کرد. ما آن را براي کسب درآمد درست نکرديم و حتي آگاهانه تصميم گرفتيم به اين ايده جنبه تجاري ندهيم.

پاتريک لحظه اي تأمل مي کند وادامه مي دهد: خيلي عجيب است که حالا سياستمداران پليدي را مي بينيم که انواع روبان هاي سرخ و سفيد و آبي را به سينه مي زنند و جلوي دوربين ها مي آيند. هيچ نمي دانم اينها چطور باب شده است.

پانزده هنرمندي که روبان قرمز ايدز را آفريدند پس از آن کار مشترکي انجام نداده اند .

الن مي گويد: ما در مقطعي کوتاه از زمان به هم پيوستيم و پروژه روبان، آخرين کار مشترک ما بود. اين که فرصتي به دست آمد تا در يک اثر هنري مهم در دوران پست مدرن سهمي داشته باشيم ، عالي بود.

پاتريک هم مي گويد: خيلي سخت است که آدم در مورد چيزي که از اندوه سرچشمه گرفته افتخار کسب کند. کاش مي شد همه اين افتخار را پس مي دادم، ولي اين چند سال شيوع ايدز را نمي ديدم . سال هايي که آن همه آدم، آدم هاي با استعداد ، در بهترين سال هاي جواني از دست رفتند. حالا فقط يک نفر از دوستان دوران بيست سالگي من باقي مانده است.

از 1985تاكنون، آمار زنان بزرگسال مبتلا به ايدز از 35% كل تعداد مبتلايان به 48% افزايش داشته است. همچنين، 60 % از مبتلايان به ايدز 15تا 24سال را زنان تشكيل مي‌ دهند.

كوفي عنان، دبيركل سازمان ملل متحد، در پيام خود به‌ مناسبت روز جهاني زن، در 8 مارس 2004ميلادي برابر با 18 اسفند 1382، بر نقش حياتي زنان در مبارزه با اپيدمي جهاني ايدز تأكيد كرده است. در سال‌هاي نخستين كشف بيماري ايدز، گروه زيادي از محققان و جامعه‌شناسان گمان مي‌كردند كه ايدز بيماري‌ اي است كه عمدتاً مردان را مبتلا مي‌كند. در يك دهه گذشته، آمارها نشان داد كه زنان كمتر تحت تأثير اين بيماري بوده‌اند. اما امروزه زنان بار مخرب اين اپيدمي را به‌ دوش مي‌ كشند.

ميزان آلودگي زنان جوان آفريقايي به ‌مراتب بيشتر از مردان جوان است. در سراسر جهان، حداقل نيمي از افرادي كه به‌تازگي به اين بيماري مبتلا مي‌ شوند زن‌ هستند و در ميان افراد كمتر از 24سال، دختران و زنان جوان نزديك به دوسوم افراد حامل ويروس را تشكيل مي‌ دهند. اگر اين ميزان آلودگي ادامه پيدا كند، به‌ زودي اكثر افراد آلوده به بيماري ايدز را در جهان زنان تشكيل خواهند داد.

كوفي عنان در بخشي از پيام خود گفت: «زنان فقير به‌ دليل ابتلا به ايدز كم‌كم امنيت اقتصادي خود را بيش از پيش از دست‌ مي‌دهند و غالباً از حقوق مربوط به مسكن، مايملك، ارث و حتي خدمات بهداشتي مناسب محروم مي‌ شوند. در مناطق روستايي، ايدز موجب از بين‌ رفتن نظام‌هايي شده است كه طي قرن‌ها، در زمان قحطي و خشكسالي، به زنان براي حل مشكلاتي نظير تغذيه خانواده‌هايشان كمك مي‌ كرد. در نتيجه اين امر باعث ازهم‌ پاشيدگي خانواده‌ها، مهاجرت و نهايتاً افزايش خطر آلودگي به ويروس HIV شده است. ايدز دختران را به علت مراقبت از اقوام بيمار، كمك براي حمايت از خانواده يا فرار از خانه مجبور به ترك تحصيل مي‌ كند، در نتيجه آنان بيشتر به ژرفاي فقر سقوط مي‌ كنند. فرزندان آنان كمتر شانس رفتن به مدرسه دارند و امكان اينكه بيشتر به اين بيماري آلوده شوند وجود دارد. بنابراين جامعه چندين برابر هزينه بيشتري براي تأثير مخرب ايدز بر زنان مي ‌پردازد.»

در مقايسه با مردان، زنان كمتر داراي شريك جنسي خارج از ازدواج هستند و زنان كمتر از مردان مواد مخدر تزريق مي‌كنند، پس چرا آسيب‌ پذيري زنان در برابر بيماري ايدز بيشتر است؟

كوفي عنان اين عوامل را برمي‌شمارد: «فقر، تجاوز، خشونت، نبود اطلاعات، اجبار ازدواج با مردان مسن و مرداني كه چندين شريك جنسي دارند.»

دكتر ميترا معتمدي‌هروي، رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، پيش‌بيني مي ‌كند كه در آينده با افزايش تعداد مبتلايان زن در مقايسه با مبتلايان مرد در كشور روبه‌رو خواهيم شد. او مي ‌گويد: «در كشور ايران، در حال‌حاضر نسبت مبتلايان زن و مرد، در مقايسه با گذشته، تغيير محسوسي نداشته است و همچنان مردان 95درصد مبتلايان را تشكيل مي‌ دهند. ولي در آينده به سمت تغيير اين نسبت‌ها و افزايش شمار زنان مبتلا به ايدز حركت خواهيم كرد.»

متأسفانه در 70% از زنان آلوده به ويروس HIV در ايران، انتقال از طريق تماس جنسي با همسر آلوده صورت گرفته است.

دكتر معتمدي ‌هروي مي‌ گويد: «زنان، به‌ علت وضعيت فيزيولوژيكي و اجتماعي، نسبت به ويروس ايدز آسيب ‌پذيرتر از مردان‌اند. بنابراين، انتظار مي‌ رود تعداد زنان مبتلا به بيماري ايدز در كشور افزايش يابد.»

اولين زن آلوده به ويروس HIV در ايران در 1368شناسايي شد. اين زن يك سال بعد جان سپرد. در مردان ايراني، شايع‌ ترين شيوه آلودگي به ويروس ايدز استفاده از سوزن و سرنگ آلوده هنگام تزريق مواد مخدر است، در حالي ‌كه بيشتر زنان مبتلا به ايدز از طريق رابطه جنسي ناسالم آلوده شده ‌اند. همان‌طور كه گفته شد، زنان 5درصد از جمعيت آلوده به ويروس HIV كشورمان را تشكيل مي‌ دهند كه 46% از اين تعداد متأهل‌اند. نكته قابل تأمل در آمارها اين است كه احتمال انتقال ويروس از مرد به زن 20برابر بيشتر از احتمال انتقال آن از زن به مرد است.

بدنامي بيماري ايدز باعث پايمال شدن حقوق اجتماعي افراد آلوده به ويروس مي‌ شود. افراد جامعه، فرد آلوده را طرد مي‌كنند و در نتيجه او از فعاليت‌هاي اجتماعي و اشتغال محروم مي‌ماند. به او حتي در مراكز ارائه خدمات بهداشتي و درماني نيز بي‌توجهي مي ‌شود. بنابراين ايدز، به همان اندازه كه يك مشكل بهداشتي است، معضل اجتماعي نيز هست. ايدز ارتباط تنگاتنگي با مصرف مواد مخدر، همجنس‌گرايي و فحشا دارد كه، در تضاد با ارزش‌هاي مذهبي، اجتماعي و فرهنگي بسياري از جوامع، بيماران نه به‌عنوان افرادي دردمند، كه افرادي خاطي و گناهكار در اذهان عمومي محاكمه مي‌شوند. همسران و فرزندان چنين اشخاصي نيز در معرض اتهام‌اند و رفتار تبعيض ‌آميزي با آنها مي ‌شود. اينها همه پيامد ناآگاهي مردم از بيماري ايدز است. با وجود تلاش فراوان مراكز بهداشتي و درماني براي آگاه‌ سازي مردم در مورد راه‌هاي انتقال ايدز، متأسفانه سوء‌تفاهم‌ها هنوز وجود دارد. ايدز قرنطينه ندارد و از طريق فعاليت‌هاي روزمره منتقل نمي ‌شود. بنابراين اين كه خانواده بيمار مبتلا به ايدز، او را در اوج درد و احساس نياز، طرد مي‌ كنند بسيار غم‌انگيز است.

1. كارفرمايان پيش از استخدام افراد يا در حين اشتغال آنها نبايد از افراد آزمايش HIV بخواهند.

2. وضعيت افراد از نظر ابتلا يا عدم ابتلا به ايدز نبايد ملاك استخدام يا اشتغال آنان قرار گيرد و كاركنان مبتلا به ايدز موظف به افشاي جواب آزمايش HIV مثبت خود نيستند.

حتي كاركنان مراكز بهداشتي و درماني و متخصصان رشته‌هاي علوم پزشكي نيز با مبتلايان به ايدز رفتار تبعيض ‌آميزي دارند. اجتناب از ارائه خدمات، ايزوله ‌كردن بي‌ مورد، بي ‌حرمتي و بي ‌توجهي از جمله اين رفتارهاست.

رئيس اداره ايدز وزارت بهداشت از وجود بخشنامه‌ اي خبر مي ‌دهد كه مراكز درماني و گروه پزشكي را ملزم به پذيرش افراد آلوده به ويروس ايدز و ارائه خدمات پزشكي به آنها مي ‌كند. او مي‌ گويد: «بخش ‌نامه‌ها به‌ تنهايي بي ‌فايده‌اند. شايد در اين زمينه به قوانيني احتياج داريم. هرچند به ‌نظر مي‌ رسد تدوين قانون هم به ‌تنهايي نمي ‌تواند مشكلات را برطرف كند. متأسفانه به‌كرات شاهد برخوردهاي ناشايست با مبتلايان به ايدز يا اجتناب از ارائه خدمات پزشكي و دندان پزشكي همكاران هستيم.»

اما مظلوم ‌ترين قربانيان ايدز كودكان‌اند. كودكي كه از مادر آلوده متولد شده، از حمايت والدين و اجتماع محروم مي‌ ماند. گاه اين كودكان مسئوليت‌هايي نظير مراقبت از والدين بيمار و كسب درآمد براي خانواده را برعهده دارند. برخورداري از حق آموزش و تحصيل در مراكز عمومي از جمله نيازهاي اوليه كودكان بيمار محسوب مي‌شود كه در بسياري از كشورها از آن محروم‌اند. برطبق اعلاميه حقوق بشر، محروم كردن يك كودك از آموزش و تحصيل به‌ علت ابتلاي وي به بيماري ايدز تجاوز به حقوق اوليه بشر است.

دكتر صادق راشد، مدير منطقه ‌اي يونيسف در جنوب آسيا، اعلام كرده است: «پنج ميليون كودك در هشت كشور جنوب آسيا مبتلا به ايدز هستند بدون آنكه بدانند چرا.» وي رهبران مذهبي سرشناس پنج دين بزرگ الهي را فرا مي ‌خواند تا با كمك هم به جنگ همه ‌جانبه با اين بحران خانمان‌سوز بروند.

بيشتر موارد راه هاي انتقال ويروس HIV مي تـواند بـه طرق مخـتلف بـه رفـتـار بشر مربوط گردد؛ مانند مواد مخدر  و فعاليت هاي جنسي. در حالي كـه ايـن گونه رفتارها در بـرخي از جوامع رواج بسياري يافته است، اغلب آنها را مي تـوان بــا آموزش و مشاوره منـاسب تـغيـير داد يا اصـلاح نـمـود. چـندين كشور از قبيل تايلند و اوگاندا توانسته اند با سعي بسيار در اين زمينه، با موفقيت ميـزان انتشار ايــن بـيـماري را كاهش دهند.

در كشـور آمـريـكا بـا ايـن كه رفتارهاي مخاطره انگيز در برخي از گروه ها هـمانـنـد مــردان همجنس گرا به طور قابل توجـهـي كـاهش يـافـتـه اسـت، گزارش هاي اخير حاكي از طغيان مجدد اين بيماري مي باشند. اين تجديد فعاليت قطعاً به صـورت چند عاملي بوده و بخشي از آن به دليل حمايت عمومي و سياسي متزلزل مي باشـد. روش هـاي مـبـارزاتي عـمــده براي تغيير دادن رفتارها در طول زمان داراي نتايجي متغير و متناقض بوده است. به علاوه توان بالقوه پزشكان ( يا متخصصان باليني ) در جهت تأثير گذاري بر اعمال و رفـتار بـيـماران، متأسفانه عمدتاً فراموش شده است. برخلاف كشيدن سيگار، مشاوره و اطلاع رساني درباره پيشـگيـري از ايـدز در كـمـتـر از يـك درصـد مـوارد مـراجعه بـيـماران بـه پـزشـك عـمومي خـود ارائـه مي گردد. در نهايت، دستيابي علم پزشكي به معالجات جديد، كه باعث حفظ جان و سلامتي و جلوگيري از ابتلا به بسياري از بيماري هاي ويروسي مي شود نـيـز مـمـكن اسـت تـرس از دچـار شـدن به ايدز را كاهش دهد. متـأسـفانه اين روش هاي درماني براي همه جواب نداده، انجامشان مشكل بوده و منوط به داشتن پتانسيل پادزهري و عوارض بلندمدت خواهد بود.

از آنجايي كه احتمال توليد يك دارو يا واكسن در آينده نزديك كم است ، تلاش براي كاستن بيماري مسري ايدز بايد به عـنوان هدفي اوليه بر پيشگيري از اين بيماري تمركز يـابد. پــزشكان و ارائه كنندگان اقلام بـهداشتي بايد نقش عمـده اي در ارائه مشـاوره و اطلاع رساني هاي پيشگيرانه ايفا نمايند. براي پزشكان مهم است كه بدانند پيشگيري از ايدز نيازي به مهارت هاي مشاوره اي و مداخلات روان شناختي گسترده ندارد. پيشگيري بـه عنوان بخشي از آموزش سلامتي روزمره است و با تشخيص و سنجش ريسك و فراهم آوردن اطلاعات مي توان رفتارهاي پر خطر را اصلاح نمود.

چه افرادي در معرض خطر ابتلا به اين بيماري قرار دارند؟

گفته مي شود بيش از يك ميليون نفر در آمريکا مبتلا به ايدز هستند و هر ساله بين 40 تا 80 هزار نفر به اين تعداد اضافه مي شود. به طور قابل توجهي ملاحـظه شد كه در بـيـن مـردان هـمـجنس گرا و معتادان تزريقي همچنان كه بيماري مسري ايدز گـستـرش يافته، گروه هاي در مـعـرض خـطـر و راه هـاي انـتـقـال تـغـيير يـافـته است. زنان، جوانان و نـوجـوانـان و اقــليت هـاي نژادي، سريع ترين جمعيت در حال گسترش مبتـلا بـه ويـروس ايـدز به شمار مي روند.

مهم ترين و سريع ترين عامل انتقال ويروس HIV از طريق رفتارهاي مخاطره انگيز جنسي مي باشد؛ در حالي كه موارد بيمار به صورت سنتي در مراكز شهـري متمـركـز شـده و به تـدريج در حال انتقال به حومه شهرها نيز مي باشد.

بنابراين در جواب سؤال «چه افرادي در معرض خطر اين بيماري قرار دارند؟» در يك كلمه پاسخ اينست -همه! پزشكان فرض را بـر اين مي گيرند كه تمامي بيمارانشان - نوجوانان و جوانان - در معرض خطر ابتلا قرار دارنـد. آنـها از هـر كـدام سـؤالاتي خاص درباره رفتارهاي جنسي و رفتارهاي پر خطر ديگر مي پرسند، و بر اين اساس مشاوره و آموزش خود را ارائه مي نمايند. تصور اين كه فردي در خطر ابتلا قرار ندارد، يك فکر خطرناك و گمراه كننده است.

پيشگيري از HIV و رفتارهاي جنسي

به منظور ارائه مشاوره و آموزش مؤثر در مورد ايدز، يك پزشك ابتدا بايد بتواند از سابـقـه و گـذشته جنـسي فـرد به صـورتي جـامع و فراگير آگاهي حاصل نمايد. اين هدف زماني عملي مي گـردد كه مباحث مربوط به مسائل جنسي به راحتـي مـطرح شـود، تـفـاوت هاي فردي محترم شمرده شود، از واژه هاي عاميانه قابل فهم توسط همه بيماران استفاده شود و سؤالاتي واضح در مورد رفتـارهـاي بـخصوص پرسيده شود - نه اين كه فقط سؤال شود، «آيا روابط جنسي داشتي؟»

مباني HIV

ويروس HIV از طريق عمل جـنسي با در مـعـرض قـرار گـرفتـن غشـاءهـاي مـخـاطي آلت تناسلي مرد، دهان، مهبل و مقعد با مني مبتلا به ويروس ايدز، پيش انزال، ترشـح هـاي مـهبـلي يـا خـون انـتـقال مـي يـابد.

پيشگيري از HIV و مواد مخدر

گفته مي شود يك سوم مبتلايان به HIV معتادان تزريقي هسـتـنـد. ايـن آمار شامل تـعـداد افـرادي كـه هـم زمـان با اعتياد به مواد مخدر (تزريقي و غير تزريقي) يـا الـكـل، از طريق رفتارهاي پر خطر جنسي دچار HIV مي شوند، نمي گردد.افرادي كه آلوده به مواد مخدر هستند بايد نكات زير را رعايت نمايند:

- پرهيز كلي از مصرف مواد مخدر

- مراجعه به برنامه هاي درمان و ترك اعتياد

- استفاده از سرنگ هاي تميز و خودداري از به كارگيري شراكتي سرنگ

- دوري از ارتباط جنسي خطرناك يا هر نوع عملي كـه ديـگران را در مـعـرض خـطــر قرار دهد.

متأسفانه اين نکات هميشه عملي نمي شوند. بيماران خيلي اوقات مـايـل يـا قـادر بـه تغيير دادن اعمال و رفتار، پـذيـرش درمـان يــا دستـيابي بــه خـدمات بـه كارگيري روش هاي مناسب نيستند. از آنجايي كه اين سناريو اغلب تكرار مي شود، راهبرد پيشگيري از HIV بيشتر شبيه يك مدل كاهش آسيب مي بـاشـد. اين مدل مي پذيرد كه استفاده از مواد مخدر وجود داشته و اتفاق مي افتد، امـا ســعي در به حداقل رساندن پي آمدهاي مضر آن رفتار مي نمايد.

قالَ عليٌ عليهِ السَّلامُ : کـَم مِن شَهوَةِ ساعَةٍ اَورَثـَت حُزناً طـَويلاً.

علي عليه السلام فرموده است: چه بسا يک ساعت کامروايي و شهوت، اندوه طولاني به بار مي آورد و غم و غصه ي فراوان از پي دارد.

مباني HIV در خصوص مصرف مواد مخدر

اولين قدم، آموزش صحيح است. در مورد بيماراني كه مرتباً از مواد مخدر تزريقي استفاده مي كنند نيز نحوه انتقال را شرح مي دهيم - ويروس HIV هنگـامي از طـريق مصرف مواد منتقل مي شــود كه خون يا ديگر مايعات بدن از يك فرد مبتلا به شخصي كه هنوز مبتلا نشده انتقال يابد. بايد دانست كه سوزن ها يا سرنگ هـاي مشـتـرك متداول ترين راه انتقال بيماري ايدز در بين معتادان تزريقي محسوب مي گردد. معتادان بايد براي هر تزريق از سرنگ هاي استريل شده استـفاده نمايند. اشخاصي كه همچنان به استفاده اشتراكي از سرنگ مبـادرت مـي ورزند، بـايد از جـزئيات كامل نحوه ضدعفوني نمودن وسايل خود آگاهي يابند.

ويروس HIV به طور مؤثر از طريق شستشوي مناسب وسايل استعمال مواد بـا آب تميز از بين مي رود. بعد از آب كشيدن، بايد آن را حداقل به مدت يك دقيقه در يك مـايع ضـدعفوني كننده قوي خيـسـاند يا شستشو داد. در برخي كشورها محل هايي وجود دارد كه معتادان تزريقي مي تـوانند سوزن هاي مستعمل و آلوده خود را با سوزن هاي استريل تعويض كنند. مطالعات نشان داده كه برنامه هاي تعويض سوزن ، انتقال بيماري را در بين معتادان تزريقي كاهش داده و يك ايده مفـيـد بـراي هـر بـرنامـه فـراگير پيـشگيري از ايـدز است. اگرچـه، بــرخــي نـقـادان بيم دارند كه چنين برنامه هايي معتادان تزريقي را از يافتن راه هاي درمان بازداشته و مــمكن است بــر استـفاده از مــواد مــخدر صحه بگذارد؛ هيچ مـدركي ايـن ادعـاهـا را تـصديــق نمي كند. با حمايت هاي شديد انجمن هاي علمي، مذاكره درباره برنامه تعويض سوزن ظاهراً بيشتر جنبه سياسي پـيـدا كرده تا جـنـبـه سلامـتـي همگاني.

پيشگيري از HIV و بارداري

هيچ كدام از برنامه هاي پيشگيري از HIV به اندازه برنامه هاي پيشگيري در زنان باردار موفق نبوده است. 90 درصد از مـوارد بـيـماري ايـدز در كـودكان بـه دليل انتقال آن از طريق مـادر- فـرزنـدي روي مي دهد. در آمريكا سالانه 7000 كودك از طريق مادران مبـتـلا بـه HIV متولد مي شوند، ولي تعداد نادري از اين كودكان حامل ويروس ايدز نيستند. در كشورهاي در حـال تـوسـعـه ايـن تــعداد بسيار بسيار بيشتر است. در خلال بارداري يـا زايـمـان اگـر درمان هاي مناسبي صورت نگيرد، ويروس HIV مي تواند در بيش از يـك سـوم موارد از مـادر به فرزند انتقال يابد. در سال هاي اخـير معالجات دارويـي در خصـوص مبــارزه با HIV موارد ميزان انتقال بيماري را كاهش داده اند. يك داروي خاص به نام AZT يا ZIDOVUDINE، وقتي هم به مادر باردار و هم به كـودك تـازه بـه دنيا آمده داده مي شود، مي تواند به ميزان 8 درصد انتقال بيماري را كاهش دهد. داروهاي ديگر HIV نـيـز مـمـكن اسـت مـؤثر باشند ولي در اين خصوص مطالعات كافي صورت نگرفته است.

زنان باردار بـايد تـست HIV را حتماً انجام دهند و از مشاوره صحيح در اين زمينه برخوردار گردند. زنــاني كه مبتلا به HIV هستند بايد اطلاعات كافي در مــورد جـلوگيــري از بــارداري، خطر انــتقـال ويــروس HIV از مادر به فرزند، و به كارگيري داروهـــاي ضـد ايدز جهت كاستن احتمال انتقال، از پزشك خود كسب نمايند. همـچنـيـن بـراي زنـان مـبــتلا به HIV بخصوص كساني كه شوهرشان HIV منـفـي هسـتـنـد لازم است تا مشاوره اي صحـيـح در مـورد رفـتـارهاي جنــسي ايـمن دريافت كنند، و اگر قصد بارداري دارند، جايگزين هاي آميزش محافظت نشده را بياموزند.

بيشتر موارد راه هاي انتقال ويروس HIV مي تـواند بـه طرق مخـتلف بـه رفـتـار بشر مربوط گردد؛ مانند مواد مخدر و فعاليت هاي جنسي. در حالي كـه ايـن گونه رفتارها در بـرخي از جوامع رواج بسياري يافته است، اغلب آنها را مي تـوان بــا آموزش و مشاوره منـاسب تـغيـير داد يا اصـلاح نـمـود. چـندين كشور از قبيل تايلند و اوگاندا توانسته اند با سعي بسيار در اين زمينه، با موفقيت ميـزان انتشار ايــن بـيـماري را كاهش دهند.

در كشورهايي كه داروهاي ضد ايدز از قبيل AZT به سادگي در دسترس است برنامه هاي پيشگيري در زنان باردار در كاهش تعداد كودكان مبتلا به HIV كاملاً موفــق بــوده اسـت. اين وضعيت در كشـورهاي درحال توسعه بسيار بـد است چـرا كـه فـقـدان مـنـابــع ، دستـيابي بـه داروهـاي ضد ايدز را محدود كرده و امكان انجام تست هاي مربــوط به HIV را كاهش داده است.

پيشگيري از HIV بعد از در معرض قرار گرفتن

تا قبل از اين، مردم بعد از دچار شدن به HIV انگيزه كمي براي استفاده از مراقبت هاي پزشكـي داشـتـنـد. مطالـعات نشان داده اند كه استفاده از AZT بلافاصله بعد از استفاده از سرنگ آلوده، مي تـواند تا ميزان 80 درصد احتمال ابتلا به HIV را كاهش دهد. پيشگيري پس از پيدايش (PEP) مسـتـلزم استفاده از داروهاي ضد HIV بلافاصله بعد از در معرض ويروس قرار گرفتن مي بـاشد. اگر اين روش براي معتادان تزريقي مفيد بوده باشد، منطقي به نظر مي رسد كه براي افرادي كه از طريق تماس جنسي در معرض ابتلا قرار دارند نيز مفيد واقع گردد.

نظريه اصلي در مورد PEP به عنوان يـك راهبرد پيشگيري كننده از HIV اين است كه مصرف داروهاي ضد ايدز بعد از اين كه فرد در معرض HIV قرار مي گيرد، ممكن است بتواند از طريق متوقف نمودن تكثيرعفونت و يا تقــويت سيستم ايمني بدن براي از بين بردن ويروس، از ابتلا به بيماري جلوگيري نمايد.

تا به امـروز مـدرك آشـكاري كه PEP را بعد از رفتارهاي پر خطر جنسي مؤثر بداند، وجـود نـداشـتـه و بـراي PEP فعـلاً رهنمودهاي ملي يا موافقت نامه اي در اين شرايـط تـهـيـه نشده است. با اين حال در بسياري از كشورها پـزشــكان و متخصصان باليني PEP را بعد از رفتارهاي پرخطر جنسي به افراد پيشنهاد مي كنند.

اغلب مردم ( و بسياري متخصصان باليني ) تا به حـال چـيـزي در مــورد PEP به گوششان نخورده است. براي پياده سازي راهبردهاي فراگير پيـشگيـري از HIV، بـالابـردن سـطــح آگاهي جامعه ضروري است. ببينيد آيا PEP در محل زندگي شما ارائه مي شــود. مـردم بايد بدانند كه PEP يك خط مشي اوليه براي پيشگيري از HIV نمي بـاشد.اســتفــاده از وسايل پيشگيري، اعمال جنسي ايمن و پرهيز از رفتارهاي پـرخــطر ديـگر، «استانداردهاي طلايي» راهبردهاي پيشگيري از ايدز محسوب مي شـوند. با اين حال در صورتي كه متدهاي اوليه پيشگيري دچار نقصان شد، مي توان از PEP براي كاهش احتمال ابتلا به بيماري در فرد استفاده نمود. مـيزان تـأثير پـذيـري PEP در كـاهـش خـطر ابـتـلا بعد از رفتارهاي پر خطر جنسي كماكان ناشناخته مانده است.

اگرچه رهنمودهاي پذيرفته شده جهـانـي بـراي PEP وجـود ندارد، اين متد براي كساني كه داراي تماس هاي جنسي محافظت نشده مقعـدي، مـهـبلي و يـا دهـاني بـا انـزال فرد مبتلا به HIV يا محتمل به آن (مانند معتادان تزريقي) بوده اند، توصيه مي گردد. PEP بايد حـداكثر سه روز (72 ساعت) بعد از در مـعرض قـرار گـرفتن شروع شود. PEP براي افرادي كـه از طـريق اعـمال جـنسي ايـزوله در مـعرض ويـروس HIV قـرار گرفته، يـا در آيـنده قصد انجام رفتارهاي ايمن تر را دارند، بسيار مناسب مي بـاشد، امـا رهـنمودهـاي سـريـع و قطعي براي زمان به كارگيري PEP تحت اين شرايط وجود ندارد.

نتيجه

بـا نـبـودن واكسـن و درمان قطعي، تلاش ما براي غلبه بر بيماري مسـري HIV بـايـد روي پيشگيري از آن تمركز يابد. چـه اعـمـال جـنـسي بـاشـد، چـه مـصـرف مـواد مخـدر و چه رفتارهاي ديگري كه فرد را در معرض خطر ابتلا قرار دهد؛ لازم اسـت مـردم از آموزش ها و مهارت هاي صحيح براي محافظت از خودشان بهره مند گردند.

براساس تازه‌ترين آمار سازمان ملل متحد درباره گسترش بيماري ايدز در جهان، هم‌اكنون نزديك به 38ميليون نفر به ويروس HIV آلوده‌اند. اين ويروس از زمان كشف تاكنون بيش از 20ميليون قرباني داده است. همچنين اين تحقيق نشان مي‌دهد كه بيماري ايدز به‌ سرعت در تمامي مناطق جهان در حال گسترش است. فقط در سال گذشته ميلادي، نزديك به پنج ميليون نفر به بيماري ايدز مبتلا شده‌اند.

ميزان شيوع بيماري ايدز در مناطق جهان متفاوت است. ساكنان برخي از كشورها بيش از كشورهاي ديگر به ايدز مبتلا شده‌اند و در سطح يك كشور، حتي بين استان‌ها، تفاوت وجود دارد. اما سازمان ملل تعداد افراد آلوده به ويروس ايدز در قاره آسيا را در حدود 4/7ميليون نفر اعلام كرده است. اعتقاد بر اين است كه در حدود نيم ميليون نفر از جمعيت قاره كهن در سال گذشته به علت ابتلا به ايدز جان خود را از دست ‌داده‌اند و 1/1 ميليون نفر به ويروس آن آلوده شده‌اند. در ميان مبتلايان سال گذشته، 3/0 % از زنان و 4/0 % از مردان در گروه سني 15 تا 24 سال قرار دارند. جالب آنكه ميزان آلودگي مردم به ويروس HIV در دو كشور پرجمعيت جهان يعني چين و هند بسيار كم است.

در ايران، براساس آخرين آمار وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، تعداد افراد آلوده به HIV، تا ابتداي تير 1383 ، 7108 نفر بوده است. از اين تعداد، 6761 نفر (1/95 %) مرد و 347 نفر (9/4 %) زن‌هستند.

از تعداد 6761 نفر، 11 پسر و 13 دختر زير 4 سال (در مجموع، 5/0 % كل افراد آلوده) همچنين 15 مرد و 4 زن بالاي 65 سال (به ترتيب 3/0 % و 4/1 %) به اين ويروس آلوده‌اند.

براساس همين نمونه ‌گيري، بيشترين موارد آلودگي به HIV در رده سني 25 تا 34 سال است. به نحوي كه 1913 مرد آلوده و مبتلا (3/42 %) و 94 زن آلوده و مبتلا به ايدز (6/33 %) در اين رده سني گزارش شده‌اند.

بر طبق گزارش وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي، بيشترين راه انتقال اين بيماري در كشور اعتياد تزريقي است كه 4107 نفر (8/57 %) از اين طريق مبتلا شده‌اند. پس از آن، 2292 نفر (2/32 %) به شيوه‌هاي نامشخص، 476 نفر (7/6 %) از راه جنسي و 201 نفر (8/2 %) از طريق خون و فرآورده‌هاي خوني به اين بيماري مبتلا شده‌اند. در 32 مورد (5/0 %) نيز انتقال از طريق مادر بوده است.

وزارت بهداشت تعداد موارد فوت‌شده بر اثر بيماري ايدز را تاكنون 771 نفر اعلام كرده است كه از اين جمعيت، 741 نفر مرد و 30 نفر زن بوده‌اند.

اما آمارهاي اعلام ‌شده و رسمي موجود درباره بيماري ايدز تعداد كمي از جمعيت واقعي افراد آلوده به ويروس HIV را شامل مي‌شود. دكتر محمد مهدي گويا، معاون وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشكي و كارشناس مسائل ايدز، پس از انتشار گزارش اخير سازمان ملل متحد درباره وضع ايدز در جهان، در گفت‌وگو با يكي از جرايد روز، تعداد افراد آلوده به ويروس اين بيماري را در ايران 30 تا 35 هزار نفر اعلام كرده است.

وضعيت ايدز در جهان

امروز در جهان 42 ميليون نفربه ويروس" اچ آي وي" آلوده اند. بيش از دو سوم اين تعداد دركشورهاي جنوب صحراي آفريقا زندگي مي كنند. وخامت گسترش اين بيماري در اين منطقه به گونه اي است كه در برخي از اين كشورها از هر سه بزرگسال يكي به ويروس اچ آي وي آلوده است.

با توجه به اين كه هر روز 14 هزار نفر به جمع افراد آلوده به ويروس ايدز درجهان اضافه مي شود، بيم آن مي رود كه اچ آي وي آسيا را نيز تسخير كند.

شمال آفريقا و خاورميانه

ميزان آلودگي به "اچ آي وي" در آفريقاي شمالي و خاورميانه درحال افزايش است، اما هنوز چشمگير نيست.

با اين حال سازمان ملل متحد هشدار مي دهد كه انكار واقعيت ايدز از سوي برخي رهبران سياسي و اجتماعي در برخي كشورهاي منطقه، محيط را براي گسترش اپيدمي ايدز مساعد كرده است.

اين بيماري بيش از هر جا در سومالي و سودان شايع است، اما ايران و ليبي نيز شاهد رشد آن هستند.

آلودگي

ويروس اچ آي وي درخون، مايعات تناسلي افراد و همينطور شير مادر آلوده يافت مي شود.

اين ويروس همراه با اين مايعات وارد بدن ديگران مي شود.

راه هاي سرايت اچ آي وي:

- استفاده اشتراكي از سرنگ آلوده يا ابزاري كه براي سوراخ كردن اعضاي بدن استفاده مي شود و آلوده هستند.

- از طريق خون آلوده

- در معرض تماس قرار دادن زخم يا بريدگي در بدن با مايعات آلوده به اچ آي وي

- نوزادان مادران آلوده ممكن است در دوران جنيني ، هنگام تولد يا از طريق تغذيه از شير مادر آلوده شوند.

 ويروس اچ آي وي در بزاق دهان شخص آلوده وجود دارد، اما ميزان آن كمتر ازحدي است كه بتواند بيماري را منتقل كند.

زماني كه مايعات حامل ويروس خشك شده باشد، خطر انتقال ويروس نزديك به صفر خواهد بود.

معتادان تزريقي مي توانند با خودداري از مصرف سرنگ هاي مشترك خطر آلودگي به اچ آي وي را كاهش دهند.

توهمات پيرامون اچ آي وي

اين ويروس به طريق زير غير قابل سرايت است:

- از طريق هوا، سرفه و عطسه

- ازطريق بوسيدن، تماس پوستي يا دست دادن

- از طريق استفاده مشترك از لوازم آشپزي مانند ديگ و چاقو

- از طريق تماس با صندلي توالت

- از طريق حشرات، نيش يا گاز حيوانات

- از طريق شنا در استخرهاي عمومي

- از طريق خوردن غذايي كه توسط فرد آلوده به اچ آي وي تهيه شده باشد.

اقدامات جديد ايران براي مقابله با ايدز

وزارت بهداشت ايران اعلام كرده است كه يك رشته اقدامات جديد را براي جلوگيري از گسترش آلودگي به ويروس اچ آي وي، عامل ابتلاي به بيماري ايدز، و درمان مبتلايان به اين بيماري به اجرا مي گذارد.

همزمان با برگزاري روز جهاني ايدز، يك سخنگوي وزارت بهداشت ايران، با اعلام جزييات اقدامات جديد، گفت كه ايران نخستين كشور منطقه خواهد بود كه به اجراي برنامه اي براي مبارزه گسترده به منظور آگاه سازي مردم در باره اچ آي وي و ايدز مبادرت مي ورزد.

به گفته وي، اجراي اين برنامه از سطح محلي، از جمله جوامع روستايي، آغاز مي شود.

سخنگوي وزارت بهداشت ايران افزوده است كه تسهيلات درماني گسترده تري در اختيار افراد آلوده به اچ آي وي و مبتلايان به ايدز، چه به صورت سرپايي و چه بستري، قرار مي گيرد.

وي ازاجراي يك برنامه درماني در زندان هاي ايران نيز خبر داده است.

به گفته اين مقام وزارت بهداشت، در حال حاضر از سه داروي اصلي ايدز، دوقلم در داخل ايران توليد مي شود.

هفته گذشته منابع دولتي جمهوري اسلامي اعلام كردند كه حدود سي هزارنفر درايران حامل ويروس اچ آي وي تشخيص داده شده اند كه عامل ابتلاي اكثر آنان استفاده از سرنگ هاي آلوده بوده است.